Verschillende partners en projecten van vfonds hebben gewerkt aan een bijzonder programma voor jong en oud om 4 en 5 mei te beleven. Op deze pagina geven we een overzicht van een aantal van deze projecten. Welk event gaat u bezoeken?

30 april – 4 mei | Open Joodse Huizen

In dit jaarlijks terugkerende programma delen vertellers, bezoekers en bewoners verhalen in huizen waar mensen woonden en werkten tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar is het weer mogelijk om fysiek langs te komen in één van de 16 steden om naar deze indrukwekkende verhalen te luisteren en indrukken te delen. Naast de herdenkingen op locatie is er ook een online talkshow op 3 mei vanaf 19:30. Te volgen via de website van het Joods Cultureel Kwartier.

4 – 16 mei | Eens waren we vogels
Dit cross-media project vertelt het verhaal van Roma en Sinti, in de volksmond lange tijd ‘Zigeuners’ genoemd, en hun lange historie van uitsluiting, discriminatie en verlangen naar vrijheid. Ook gaat het in op de rol die beeldvorming en social media spelen om stereotypen en clichés te doorbreken. Van 4 tot en met 16 mei 2022 staat op het Jonas Daniel Meijerplein in Amsterdam een mini-museum met een fototentoonstelling, podcasts en een muziektheatervoorstelling. Alles is gratis te bezoeken.

1 mei | Freedom Ride 

Tijdens de Freedom Ride ontmoeten fietsliefhebbers, militairen, veteranen en politiemensen elkaar als gelijken en vragen zo gezamenlijk aandacht voor vrede en vrijheid. De komende edities rijden ze door Gelderland, langs oorlogsmonumenten en herdenkingsplekken, brengen een bezoek aan legerbasis Harskamp, de politieacademie in Apeldoorn, het Nationaal Ereveld en de Veteranenbegraafplaats in Loenen. Je kunt je opgeven voor de gezamenlijke toertocht (110 km) of voor de vrije tocht (85 km) via freedom-ride.nl.

Programma 4 mei

Herdenking door heel het land

Door heel Nederland staan op verschillende oorlogsbegraafplaatsen en herinneringscentra herdenkingen gepland.

  • Vanaf 12.30 uur vindt op het Nationaal Ereveld in Loenen het Eerbewijs plaats, met naast de kranslegging, minuut stilte ook bijdragen van o.a. Hanke Bruin Slot minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Els de kom kleindochter van verzetsstrijder Anton de Kom en John van Eerd op het programma. Deze herdenking is vrij toegankelijk
  • Vanaf 13.00 uur is iedereen welkom op Nationaal Monument Kamp Vught om de plechtigheid bij te wonen. Astrid Sy houdt een overdenking. Daarnaast is er muziek van Diggy Dex en vertellen Antoine en Vincent de Kom, kleinzoon en achterkleinzoon van oud-gevangene Anton de Kom over hun persoonlijke familiegeschiedenis.
  • Vanaf 19 uur start de Nationale Kinderherdenking in Madurodam: een herdenking voor, door én met kinderen. Samen geven we vrijheid door aan kinderen. Aanmelden kan via www.nationalekinderherdenking.nl.
  • Vanaf 19.00 uur kunt u de Nationale Militaire Dodenherdenking bijwonen op Militair Ereveld Grebbeberg in Rhenen. De herdenkingsplechtigheid vindt plaats in samenwerking met de burgerij van de gemeente Rhenen en zal tot 21.00 uur duren.

Bekijk meer herdenkingen op de speciale overzichtswebsite van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

20.00 | Nationale Herdenking op de Dam

Na twee besloten edities, is de Nationale Herdenking op de Dam dit jaar weer openbaar toegankelijk. Voorafgaand aan de plechtigheid op de Dam geeft presentator en historicus Hans Goedkoop de 4 mei-voordracht in De Nieuwe Kerk. Na de kranslegging, het taptoe-signaal en de twee minuten stilte geven een jongere en Burgemeester Halsema van Amsterdam een toespraak. De gehele ceremonie is te volgen via NPO1.

21:00 | Theater na de Dam
Theatermakers en artiesten in heel Nederland zetten zich op 4 mei in om deze dag van extra betekenis te voorzien. De ruim 100 voorstellingen hebben ieder op hun eigen manier betrekking op de Tweede Wereldoorlog en vrijheid vandaag de dag, waaronder ook veel onderbelichte verhalen. Zo is er naast theater over Nederlands-Indië ook een project over Suriname in WOII. De reguliere uitzending is te volgen via NPO1. Daarnaast zijn er tientallen podcasts, films en voorstellingen te bekijken, zowel online als in theaters.

23:00 | Vuur van de vrijheid

Op 5 mei 1945 werd in Wageningen, in Hotel de Wereld, een einde gemaakt aan de bezetting van Nederland. Het programma ‘Vuur van de Vrijheid’, uitgezonden op NPO1, zal de opmaat zijn naar de traditionele ontsteking van het Nationaal Bevrijdingsvuur op het 5 mei-plein. ‘Verschilmakers’ die op hun eigen manier het verschil maken voor onze vrijheid, zullen het vuur ontsteken. Ambassadeur van de Vrijheid Duncan Laurence brengt het daarna naar het Bevrijdingsfestival in ‘s-Hertogenbosch: het startsein voor de 14 Bevrijdingsfestivals en andere festiviteiten die in het land plaatsvinden. 

Op de hoogte blijven van deze thema’s? Schrijf je hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en mis niks!

Programma 5 mei

12.00 | 5 mei-lezing

De 5 mei-lezing dient als inspiratiebron voor het debat over vrijheid. Dit jaar zal het gehouden worden door Ridder der militaire Willems-Orde luitenant-kolonel Gijs Tuinman. Hij ontving de hoogste militaire onderscheiding voor zijn optreden tijdens missies in Afghanistan. Al eerder deelde hij zijn visie op vrijheid in de Vrijheidscolleges die hij in het land geeft. De lezing wordt door de NOS uitgezonden op NPO 1.

Activiteiten in Wageningen
Naast de bevrijdingsvuurceremonie vinden er in de ‘Stad der Bevrijding’ verschillende activiteiten en ceremonies plaats, waaronder de Nationale Herdenking Capitulaties 1945 bij het Nationaal Bevrijdingsmonument. Met een bijzondere brievenactie is er een nieuwe draad toegevoegd, waarbij leerlingen uit de regio bedankbrieven hebben gestuurd aan alle nog in leven zijnde WOII-veteranen die op Nederlands grondgebied gevochten hebben. Traditiegetrouw is er ook het Bevrijdingsdefilé en het Bevrijdingsfestival Gelderland.

Bevrijdingsfestivals
Als hoofdsponsor is vfonds verheugd dat de 14 Bevrijdingsfestivals weer doorgaan met publiek! Naast optredens van de Ambassadeurs van de Vrijheid Suzan & Freek, Duncan Laurence, Fresku en Donnie, besteden de festivals ook aandacht aan de actuele ontwikkelingen in Oekraïne. Om 5 voor 5 staan we op alle Bevrijdingsfestivals 5 minuten stil bij het idee dat we in vrijheid feest kunnen vieren. Maar ook bij de onvrijheid van anderen op de wereld.

Vrijheidscolleges

Is vrijheid de afwezigheid van oorlog? Of zijn bepaalde persoonlijke vrijheden ‘om jezelf te kunnen zijn’ net zo essentieel? Sprekers en publiek verkennen op de Bevrijdingsfestivals wat vrijheid anno 2022 betekent. Zo spreekt Edson da Graça om 16.00 op het Malieveld in Den Haag over wat armoede en schuld kunnen betekenen voor vrijheid en geven o.a. Lale Gül en andere inspirerende sprekers vanuit TivoliVredenburg om 19.30 hun persoonlijke visie op vrijheid in een talkshow. Meer info hier.

Vrijheidsmaaltijd

In buurthuizen, scholen en op andere evenementen worden door heel Nederland en in het Caribisch gebied Vrijheidsmaaltijden georganiseerd. De kern is een bijzondere ontmoeting aan de eettafel, waarbij de gasten over (on)vrijheid spreken. Vier Bevrijdingsdag door aan te schuiven bij een Vrijheidsmaaltijd of maak zelf de Vrijheidssoep (een recept van chef Nadia Zerouali).

Een blik soep winnen? Doe dan mee aan onze vriendenactie.

21.00 | 5 mei-concert

Bevrijdingsdag eindigt traditiegetrouw met het 5 mei-concert op de Amstel, voor Koninklijk Theater Carré. Eric Corton zorgt voor de rode draad binnen het programma dat live wordt uitgezonden door de NOS op NPO1. Het concert wordt verzorgd door philharmonie zuidnederland. Verder zijn er optredens van o.a. Fresku, Tania Kross, Anita Meyer, Merijn van Haren, Wasim Arslan en Ella van Poucke. 

En verder

Bekijk zaterdag 30 april op tv bij NPO 2 het eerste deel van de tweeluik over ‘Boodschappenmeisje’ in het verzet Joke Folmer (98). Als jong meisje hielp ze ruim 200 geallieerde piloten terug naar Engeland vluchten. Op 3 mei vindt in de Balie in Amsterdam het Gesprek Voor de Dam plaats. Deze avond staat in het teken van de actuele betekenis van herdenken en over welke onderwerpen uit de geschiedenis het op deze dag nog te weinig gaat. Beluister de Podcast-serie ‘Lets talk about Freedom’ waarin journalist en LGBTQ activist Nelly Rosa in het kader van de Vrijheidsmaaltijden in het Caribisch gebied met tafelgasten (o.a. Tania Kross) in gesprek gaat over wat vrijheid voor hen betekent. Benieuwd hoe het is om op 4 mei , Dodenherdenking, jarig te zijn? Al bijna 40 jaar overkomt dit theatermaker Marijke Meems en daarom maakte ze de theatervoorstelling Last Post.

Dit bijzondere 4 en 5 mei programma is tot stand gebracht en uitgevoerd dankzij o.a. het Nationaal Comité 4 en 5 mei, Stichting Vrijheidscolleges, Wageningen45, het Joods Cultureel Kwartier, NPO, de Liberation Route Foundation, de Balie, Theater na de Dam en Stichting WEP.

Vind jij het ook belangrijk dat we kunnen leven in een vreedzame samenleving en democratische rechtsstaat? Schrijf je hier dan in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alles wat vfonds steunt op dit gebied!